1. Skip to Main Menu
  2. Skip to Content
  3. Skip to Footer
Καλως ήρθατε στο ανανεωμένο FOGGS.gr

- Αυτούσια διανομή.

 E-mail

- Αυτούσια διανομή. Κρίση δικαστηρίου για το αδύνατο ή ασύμφορο της διανομής.
- Η κρίση περί αδυνάτου ή ασυμφόρου της αυτούσιας διανομής ή αντιθέτως περί του δυνατού αυτής είναι κρίση περί πραγματικών γεγονότων και γι αυτό είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη, εκτός αν συντρέχει περίπτωση έλλειψης νομίμου βάσεως κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔικ. Το πόρισμα του δικαστηρίου για το αδύνατο ή ασύμφορο της διανομής, πρέπει εν όψει των διατάξεων των άρθρων 93 παρ. 3 α' του Συντάγματος και 305 ΚΠολΔ να είναι σαφές. Ανάλογα δε με τις συνθήκες της περιπτώσεως, δεν αποκλείεται η υποχρέωση του δικαστηρίου να αναφέρει ότι συνεκτίμησε κατά την κρίση του για το ανέφικτο της διανομής, τις δυνατότητες των παραπάνω διατάξεων. Δεν έχει όμως το δικαστήριο υποχρέωση να διαλάβει στην απόφασή του, σε κάθε περίπτωση κρίσης του περί του ανεφίκτου της αυτούσιας διανομής, αιτιολογίες για τη μη προσφυγή στις εξουσίες των παραπάνω διατάξεων και τη μη συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής τούτων και μάλιστα όλων αυτών, αν δεν υποβληθεί σχετικό σαφές και ορισμένο αίτημα προσφυγής στις δυνατότητες των διατάξεων τούτων από κάποιον από τους κοινωνούς.

Διατάξεις:

ΑΚ: 800
ΚΠολΔ: 480, 481, 484, 559 αριθ. 8, 559 αριθ. 19
Σ: 93 Νατάσα-Αριθμός 2183/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Καλαμίδα, Αντιπρόεδρο, Ρένα Ασημακοπούλου, Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη και Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Οκτωβρίου 2007, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: XXX, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαρίλαο Κοψαχείλη.

Της αναιρεσίβλητης: XXX1, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Πάσχο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-7-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 149/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 466/2006 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 24-7-2006 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ρένα Ασημακοπούλου ανέγνωσε την από 27-9-2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 800 ΑΚ η διανομή γίνεται αυτουσίως, αν το αντικείμενο ή τα αντικείμενα που πρόκειται να διανεμηθούν είναι δυνατόν χωρίς μείωση της αξίας να διαιρεθούν σε ομοειδή μέρη ανάλογα με τις μερίδες των κοινωνών. Περαιτέρω κατά το άρθρο 480 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ. το δικαστήριο αποφασίζει την αυτούσια διανομή αν είναι δυνατή ή διαίρεση του διανεμητέου σε μέρη ανάλογα προς τις μερίδες των κοινωνών, δίχως να μειώνεται η αξία του. Κατά το άρθρο 481 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δικ. το δικαστήριο δεν είναι υποχρεωμένο να διατάξει απόδειξη αν κρίνει ότι η αυτούσια διανομή είναι προδήλως δυνατή, αδύνατη, ή ασύμφορη. Και κατά το άρθρο 484 παρ. 1 Κ.Πολ.Δικ. αν η κατά τα άρθρα 480 και 480Α ιδίου κώδικα διανομή είναι ανέφικτη ή ασύμφορη, το δικαστήριο διατάζει την πώληση με πλειστηριασμό. Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών συνάγεται ότι η κρίση περί αδυνάτου ή ασυμφόρου της αυτούσιας διανομής ή αντιθέτως περί του δυνατού αυτής είναι κρίση περί πραγματικών γεγονότων και γι αυτό είναι αναιρετικώς ανέλεγκτη, εκτός αν συντρέχει περίπτωση έλλειψης νομίμου βάσεως κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δικ.. Κατά την εφαρμογή των ως άνω διατάξεων το πόρισμα του δικαστηρίου για το αδύνατο ή ασύμφορο της διανομής, πρέπει εν όψει των διατάξεων των άρθρων 93 παρ. 3 α' του Συντάγματος και 305 ΚΠολΔικ να είναι σαφές. Ανάλογα δε με τις συνθήκες της περιπτώσεως, δεν αποκλείεται η υποχρέωση του δικαστηρίου να αναφέρει ότι συνεκτίμησε κατά την κρίση του για το ανέφικτο της διανομής, τις δυνατότητες των παραπάνω διατάξεων. Δεν έχει όμως το δικαστήριο υποχρέωση να διαλάβει στην απόφασή του, σε κάθε περίπτωση κρίσης του περί του ανεφίκτου της αυτούσιας διανομής, αιτιολογίες για τη μη προσφυγή στις εξουσίες των παραπάνω διατάξεων και τη μη συνδρομή των προϋποθέσεων εφαρμογής τούτων και μάλιστα όλων αυτών, αν δεν υποβληθεί σχετικό σαφές και ορισμένο αίτημα προσφυγής στις δυνατότητες των διατάξεων τούτων από κάποιον από τους κοινωνούς. Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από τη προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο που την εξέδωσε, δικάζοντας αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης περί διανομής του επίκοινου ακινήτου των διαδίκων και αποζημιώσεως για την αποκλειστική χρήση του επίκοινου ακινήτου από τον αναιρεσείοντα δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα: Το επίδικο προς διανομή ακίνητο είναι ένα οικόπεδο με το επ' αυτού κτίσμα που βρίσκεται εντός του σχεδίου πόλεως XXX και στο XXX Ο.Τ.. Το εμβαδόν του οικοπέδου είναι 550,60 τ.μ. και ορίζεται γύρωθεν με την οδό XXX και με τις ιδιοκτησίες XXXA, XXXB και XXXΓ. Οι διάδικοι είναι συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι αυτού του οικοπέδου και σε ποσοστό 1/2 εξ αδιαιρέτου ο καθένας δυνάμει των υπ' αριθμ. ΧΧΧ και ΧΧΧ συμβολαίων του Συμβολαιογράφου Τρικάλων ΧΧΧ που μεταγράφηκαν νόμιμα. Δυνάμει της υπ' αριθμ. ΧΧΧ νομίμως εκδοθείσης οικοδομής αδείας οι διάδικοι ανήγειραν επί του παραπάνω οικοπέδου τετραώροφη οικοδομή. Η οικοδομή αυτή αποτελείται από το υπόγειο συνολικού εμβαδού 325,90 τ.μ. από το ισόγειο συνολικού εμβαδού 312,40 τ.μ. από το πατάρι του ισογείου συνολικού εμβαδού 256,50 τ.μ. από τον πρώτο όροφο συνολικού εμβαδού 312,40 τ.μ. και από τον δεύτερο όροφο συνολικού εμβαδού 296,20 τ.μ. Από τα παραπάνω επίπεδα πλήρως αποπερατωμένα είναι το υπόγειο, το ισόγειο με το πατάρι και ο πρώτος όροφος. Ήδη οι χώροι αυτοί χρησιμοποιούνται ενιαία από τον αναιρεσείοντα για τη λειτουργία εντός αυτών επιχείρησης γυμναστηρίου. Ο δεύτερος όροφος είναι ημιτελής, βρίσκεται στο στάδιο της αποπεράτωσης της τοιχοποιίας (τούβλα), κατασκευάστηκε δε για να χρησιμεύσει ως μελλοντική κοινή κατοικία των διαδίκων. Η πρόσβαση σ' αυτόν λαμβάνει χώρα διά ειδικού κλιμακοστασίου και ειδικού φρεατίου ανελκυστήρος διαφόρων των άλλων που χρησιμεύουν μόνο για την πρόσβαση στους ειδικούς χώρους του γυμναστηρίου. Οροφοκτησία δεν έχει συσταθεί. Η συνολική δαπάνη για την ανέγερση της οικοδομής (μέχρι το παρών στάδιο) εκτιμήθηκε από την πραγματογνώμονα στα 812.527,8 ευρώ, ενώ η συνολική αγοραία αξία της (ομοίως) εκτιμήθηκε στο 1.106.049,20 ευρώ. Η αξία του οικοπέδου (άχτιστο) εκτιμήθηκε στα 366.000 ευρώ, πλην όμως τώρα αυτό αυτοτελώς θεωρητικά δεν έχει αξία καθόσον ήδη αυτή έχει απορροφηθεί από την ανέγερση στο μεγαλύτερο μέρος του της παραπάνω οικοδομής. Θεωρητικά είναι δυνατή η αυτούσια διανομή του οικοδομήματος σε δύο ισάξια μέρη. Πρακτικά όμως είναι ανέφικτη καθόσον θα απαιτηθεί κατασκευή και νέας τοιχοποιϊας, αποξήλωση και κατασκευή νέου ή και νέων κλιμακοστασίων και φρεατίων ανελκυστήρων. Η νέα αυτή κατασκευή όμως μοιραία θα συρρικνώσει τους υπάρχοντες χώρους και θα καταστρέψει πολλά τμήματα των επιμέρους πολυτελών κατασκευών και επενδύσεων που ήδη σήμερα έχουν επαυξήσει την αγοραία αξία του ενώ, εξ αρχής έχει κατασκευαστεί για την στέγαση πλήρους εξοπλισμένης επιχείρησης γυμναστηρίου, με πισίνα, ειδικούς χώρους άθλησης, εγκατάστασης μηχανημάτων, αποδυτηρίων, χώρων υγιεινής, υποδοχής κ.λ.π. μη δυναμένου ευκόλως να μετατραπεί ή άλλως διαφοροποιηθεί η χρήση του. Συνεπώς πρέπει να διαταχθεί η πώληση του επικοίνου ακινήτου με πλειστηριασμό, ήτοι μόνη εφικτή λύση και συμφέρουσα για τους διαδίκους, προκειμένου από το εκπλειστηρίασμα ο κάθε ένας από τους κοινωνούς να λάβει ποσό ίσο με το ιδανικό του μερίδιο.
Με τον πρώτο από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔικ λόγο αναιρέσεως προβάλλει ο αναιρεσείων έλλειψη αιτιολογίας της προσβαλλομένης απόφασης ως προς το εφικτόν της αυτούσιας διανομής του επίδικου κοινού των διαδίκων οικοπέδου, μετά της επ' αυτού ανεγερθείσης τετραορόφου οικοδομής, συνιστάμενης της ελλείψεως αιτιολογίας στη μη έρευνα όλων των προταθεισών και πιθανών περιπτώσεων αυτούσιας διανομής και συγκεκριμένα της δημιουργίας άνισων σε αξία μερών και εξίσωσή τους με καταβολή χρηματικού αντισταθμίσματος και ιδιαίτερα της επιδίκασης στον αναιρεσείοντα του υπογείου, ισογείου, παταρίου του ισογείου, και πρώτου ορόφου, που είναι αποπερατωμένα και χρησιμοποιούνται από αυτόν ως επιχείρηση γυμναστηρίου και στην αναιρεσίβλητη του δευτέρου ορόφου που είναι ημιτελής στο στάδιο της αποπεράτωσης και εξίσωσή τους με καταβολή σε αυτήν χρηματικού αντισταθμίσματος, ή της δυνατότητας εν μέρει αυτούσιας και εν μέρει δια πλειστηριασμού διανομής του επίδικου κοινού ακινήτου. Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί, όχι μόνο ως απαράδεκτος κατ' άρθρο 562 παρ. 2 ΚΠολΔικ., αφού δεν αναφέρεται στο δικόγραφο της αναίρεσης, ούτε προκύπτει από την επισκόπηση των πρωτόδικων προτάσεων και της έφεσης του αναιρεσείοντα ότι προτάθηκε νόμιμα στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο με τις προτάσεις του αναιρεσείοντα και επαναλήφθηκε κατ' έφεση με σαφήνεια και πληρότητα, η συνεκτίμηση από το δικαστήριο της διανομής των παρεχομένων από τις προαναφερόμενες διατάξεις δυνατοτήτων αυτούσιας διανομής του επίδικου επίκοινου ακινήτου και οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους, αλλά και ως αβάσιμος, διότι το Εφετείο με τις προαναφερθείσες παραδοχές του διέλαβε ως προς το ζήτημα αυτό σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, αφού δέχεται μεν ότι είναι δυνατή θεωρητικά η αυτούσια διανομή του οικοδομήματος σε δύο ισάξια μέρη, επεξηγεί όμως στη συνέχεια ότι πρακτικά είναι ανέφικτη και ασύμφορη η διανομή αυτή, καθόσον θα απαιτηθεί κατασκευή νέου ή και νέων κλιμακοστασίων και φρεατίων ανελκυστήρων και ότι η νέα αυτή κατασκευή θα συρρικνώσει τους υπάρχοντες χώρους και θα καταστρέψει πολλά τμήματα των επιμέρους πολυτελών κατασκευών και επενδύσεων που ήδη σήμερα έχουν επαυξήσει την αγοραία αξία του, γιατί εξ αρχής έχει κατασκευαστεί για την στέγαση πλήρους εξοπλισμένης επιχείρησης γυμναστηρίου, με πισίνα, ειδικούς χώρους άθλησης, εγκατάστασης μηχανημάτων, αποδυτηρίων, χώρων υγιεινής και υποδοχής, μη δυνάμενου ευκόλως να επιτραπεί, άλλως διαφοροποιηθεί η χρήση του. Για να ιδρυθεί ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔικ λόγος αναίρεσης πρέπει ο σχετικός ισχυρισμός να είχε προταθεί ενώπιον του Δικαστηρίου που εξέδωσε την αναιρεσιβαλλομένη απόφαση κατά τρόπο παραδεκτό (Ολ. ΑΠ 2/1989), να είναι νόμιμος και να ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης (ΑΠ 347/1997). Εξ άλλου κατά την έννοια του άρθρου 520 § 1 ΚΠολΔικ το δικόγραφο της έφεσης πρέπει να περιέχει τους λόγους έφεσης και δεν μπορεί να συμπληρωθεί με τις προτάσεις (ΑΠ 1009/1988). Με τον δεύτερο λόγο προβάλλεται η από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος ότι για τον καθορισμό του ποσού της αποζημίωσης χρήσης του μέρους του επιδίκου ακινήτου που ανήκει στην εφεσίβλητη και ήδη αναιρεσίβλητη δεν έπρεπε να συνυπολογισθεί το χρονικό διάστημα που διήρκεσε η έγγαμη συμβίωσή του με αυτήν (αναιρεσίβλητη), αφού τα ποσά που όφειλε να καταβάλλει ως αποζημίωση χρήσης τα δαπανούσε για την κάλυψη των αναγκών της έγγαμης συμβίωσής τους. Ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, γιατί, ο εν λόγω ισχυρισμός προβλήθηκε απαράδεκτα, όπως αναφέρεται και στο αναιρετήριο για πρώτη φορά με τις προτάσεις του αναιρεσείοντα στο Εφετείο, και δεν είναι νόμιμος, αφού η εκπλήρωση από τον αναιρεσείοντα της υποχρέωσής του να συμβάλλει στα βάρη του γάμου κατ' ουδεμία διάταξη νόμου εξαλείφει την υποχρέωσή του καταβολής αποζημίωσης για την αποκλειστική χρήση κοινού με τη σύζυγο του ακινήτου για τη λειτουργία σε αυτό επιχείρησης γυμναστηρίου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24-7-2006 αίτηση του ΧΧΧ για την αναίρεση της υπ' αριθμ. 466/2006 αποφάσεως του Εφετείου Λάρισσας.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 11 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Δεκεμβρίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ